Grágás

Sex litir og ekkert annað. Bókfell er raunverulegur flötur. Rauðkrít er notuð eins og rauður litur var notaður í handriti: í merki, tölur, virk mörk og leiðréttingar, aldrei í fyllingu. Dauf blek og innsiglið eru blöndur af tveimur táknum með color-mix, aldrei nýr litur. Skerpa er mæld hér, ekki gefin upp; ¶ við tölu undir 4,5:1 þýðir: aðeins fyrir merki, tölur og stórt letur, aldrei fyrir meginmál.

Rúbrikan er ekki fastur rauður litur heldur áhersla verkefnisins sjálfs. Enginn einn litur getur borið hvort tveggja: dökkur flötur krefst meiri birtu en ljós flötur leyfir, svo bilið þar á milli er tómt. Þess vegna klemmir flöturinn birtuna, oklch(from var(--gd-litur) max(l,.64) c h) á dökkum fleti og min(l,.48) á ljósum, og snertir hvorki litblæ né mettun. Litur sem er þegar innan marka fer óbreyttur í gegn. Einingar lesa --f-rubrik, aldrei --raudkrit beint, svo litapar verkefnisins nær til upphafsstafa, talna, jaðarnótna og leiðréttinga, ekki bara til merkja og marka.

Daufi liturinn, --gd-litur-daufur, er tilgreindur fyrir basalt og ber þar ástand, gögn, töfluhausa og merkið. Á bókfelli sekkur kjarninn hann 60% í blek, color-mix(in srgb, var(--gd-litur-daufur) 40%, var(--blek)), svo sami eiginleiki lesist á báðum flötum. Mælt fyrir hvert systkini:

Áherslan má vera texti þar sem hún nær 4,5:1; annars er hún merki, mörk, bendill og stórt letur. Daufi liturinn nær 4,5:1 á basalti hjá öllum systkinum og sokkinn nær hann því á bókfelli hjá öllum. Smiðjan mælir sömu fjórar tölur fyrir hvert par sem slegið er inn.

Landið: hæðarlínur reiknaðar úr gildissuði með marching squares, dregnar í canvas í tefru á basalti, aðeins aftur þegar stærð eða fræ breytist. Fræið er nafn verkefnisins, data-seed="laugin", svo hvert systkini stendur á sínu eigin landi. Hér sterkara en á síðu svo teikningin sjáist.

Hver síða velur grunnflöt með data-flotur="basalt" eða "bokfell" á <html>. Einingar lesa aðeins --f-* eiginleikana, svo sama eining virkar á báðum. Bókfellsrúllan .skra og spjaldið .flotur setja sinn eigin flöt inni í hinum; þannig fær síða alltaf tvö efni í spennu, aldrei eitt þema með einum lit.

Sýningarletrið er dregið út úr merkinu: þungt, lágur kontrast, rúnnaðir ferningar í augum stafanna. Archivo á breidd 118 og þyngd 900 kemst næst því, og goðorðslagið má færa það á öðrum ás eða skipta um andlit. Textinn er Fraunces með sjónrænum ás; Plex Mono ber aðeins vélgögn. Letrið er hýst með síðunni með next/font í latneska sniðmenginu, sem ber ð, þ, æ, ö og broddstafina alla, svo þeir eru teiknaðir í hverju andliti, ekki settir inn í staðinn, og ekkert bíður eftir Google; sniðmengið latin-ext ber stafi með striki og tvöföldum broddi og þeirra ætt, sem engin síða hér setur, og er því ekki sótt; síða sem flyst út úr Smiðjunni tekur sömu tólf andlitin með sér í gragas/letur/.

Einn rýmiskvarði með fjögurra punkta grunni. Ein tímalengd fyrir ástand, ein fyrir afhjúpun, ein fyrir athöfnina sem gerist einu sinni þegar síðan opnast. Öll önnur hreyfing svarar aðgerð: að benda, að opna, að draga mörk, að handsala, að fá svar. Ferillinn --gd-hegdun úr goðorðslaginu gildir um hverja afhjúpun og líka um athöfnina á opnun, svo systkini opnast hvert með sinni hreyfingu: jogo skýtur yfir, JOÐcraft í þrepum. Sé beðið um minni hreyfingu er hönnunin sú sama, þegar komin á sinn stað.

Átta eiginleikar á [data-godord="nafn"], eitt skjal á verkefni í gragas/godord/. Afritaðu _nytt.css. Ef þig vantar níunda eiginleikann vantar kjarnann eitthvað; bættu því þar við fyrir alla. Engin samsetning þessara átta gilda og flatarins fer út fyrir kerfið: rammann, mörkin, bendilinn og rúbrikuna á kjarninn.

<html lang="is" data-godord="laugin" data-flotur="basalt">
@import "gragas/css/kjarni.css"; /* rammi, skra, reitir, skreyting, lok */
@import "gragas/godord/laugin.css";

Skrifarinn stakk göt í jaðrana og dró skriftarrammann með harðri odd áður en nokkuð var skrifað. Ramminn er það sem allar síður ættarinnar deila: tvær lóðréttar strikanir sem afmarka textadálkinn á hvoru efninu sem er, hausstrikun sem er sett út frá stungu í hvorn enda, og stunga þar sem hver mörk milli tveggja færslna mæta strikununum. Tvö gildi í kjarnanum, --strik-vinstri og --strik-haegri, segja hvar strikanirnar standa; hausinn, landið, rúllan og mörkin lesa þau öll.

Blaðið sjálft er --dalkur: skriftarbreiddin og jaðrarnir tveir, aldrei breiðara en --sida-breidd og alltaf miðjað í glugganum, svo á breiðu borði sést landið beggja vegna blaðsins en ekki aðeins öðrum megin. Rúllan er sett út frá sama gildi: hún er blaðið borið einn jaðar lengra til vinstri, þar sem hún er bundin, svo strikanirnar standa í sama lóðrétta fari á báðum efnum. Verkefni sem breytir breidd blaðsins setur --dalkur með, og rúllan fylgir.

Skreytingin kom þegar textinn stóð: skrifarinn skildi eftir rými fyrir upphafsstafinn og lýsarinn dró hann, hann setti hnút undir undirskrift sína svo höndin yrði ekki hermd, og hann skoraði línu rétt áður en hann skrifaði undir hana. Hér er hún það sama: aldrei fylling, alltaf strik í bleki flatarins eða í rúbriku, reiknuð úr fræi verkefnisins svo hvert systkini á sína. Allt í gragas/css/skreyting.css.

Hver eining heitir íslensku nafni sem segir hvað hún er í kerfinu. Sama fallið teiknar eininguna hér, á skránni, í Smiðjunni og á síðunni sem flyst út; hegðunin er ein eining, setja(), sem síðan og útflutta síðan keyra báðar. Hvert ástand sem eining getur tekið er sýnt hér á þeim fleti sem hún stendur á.

Mynd

a figure bounded by a rule, its caption in faint ink

.mynd imgmyndin, römmuð af línu því lína er brún milli tveggja hluta.mynd figcaptionskýring undir, í daufu bleki.myndaldrei skuggi og aldrei horn: mynd er lögð á síðuna, ekki látin fljóta yfir henniimg[loading]lazy og decoding async, svo síðan bíður ekki eftir henni

Smiðjan setur síðu úr blokkum. Hver blokk hefur tvö til fimm snið, öll sett úr flokkum kjarnans og engu öðru, svo engin samsetning fer út fyrir kerfið. Blokkir merktar „á hinu efninu“ standa saman á rúllu; hver rúlla endar á fylgiorði. Sýnigögn eru merkt þar til þeim er breytt eða JSON-slóð sett.

Smiðjan sjálf: draga með bendi, penna eða fingri; hver blokk nær með Tab, Alt með ör færir hana, Ctrl+D afritar, Delete eyðir, Ctrl+Z afturkallar. Fleiri en ein í einu: Shift-smellur velur bil, Ctrl-smellur bætir við, Ctrl+A velur allar. Litapar má slá inn; skerpan er mæld á báðum flötum fyrir báða liti og sagt hvað liturinn má vera. Merkið má rekja úr hvaða mynd sem er í Merkjasmiðjunni. Forskoðunin sýnir útfluttu síðuna í ramma sem er dreginn frá 320px að hámarksbreidd verkefnisins, svo síma- og spjaldsýnin eru ílátsfyrirspurnir síðunnar sjálfrar. Handsala skilar einni skrá: þema, síða, kerfissíða verkefnisins, manifest, smiðjuskjal og letrið sjálft, og síðan sem flyst út keyrir sömu hegðun og þessi.

Skráin er opin sem gögn, svo systkini geti lesið hana og svo Smiðjan hafi eitthvað satt að sýna. /gogn/skra.json er öll skráin: talning, og hver færsla með númeri, nafni, léni, stöðu, lýsingu, máldaga og leiðréttingum. /gogn/<goðorð>.json er ein færsla. Hvort tveggja er lesið úr vistaða skjalinu við hverja fyrirspurn, sama skjali og síðan er sett úr, borið fram með CORS opið, með ETag yfir svarið og Last-Modified þegar skjalið hefur verið vistað: lesandi sem ber merkið aftur í If-None-Match fær 304 og ekkert svar, svo systkini sem spyr reglulega sækir skrána einu sinni fyrir hverja breytingu. Engin tala hér er sýnigögn.

{ "godord": "godord.app", "yfirfarin": "2026-09-10",
  "talning": { "alls": 7, "haldi": 6, "fallin": 1 },
  "eignir": [ { "nr": 1, "godord": "laugin", "nafn": "laugin.app", "len": "https://laugin.app",
               "stada": "haldi", "stada_ord": "Í haldi", "lysing": "...", "maldagi": { "Lén": "laugin.app", ... } }, ... ] }

Tafla og Tala í Smiðjunni byrja á þessari slóð: taflan les eignir, talan talning.haldi. Hver blokk með JSON-slóð sækir hana úr vafra lesandans, sýnir Þinghald bíður á meðan og nei ef svarið kemur ekki; fallnar raðir eru strikaðar. Sama fall, Tafla, teiknar töfluna hér og á síðunni sem flyst út.

Skráin prentuð er skráin. Prentstíllinn tekur eitt efni, blaðið, blek og rúbriku; allar færslur opnar, landið og blöðin burt, slóðir skrifaðar á eftir tenglum í máldaga, fylgiorðin kyrr því þau eru prentapparat. @media print í kjarnanum, engin sérstök síða.

Forrit: manifest.webmanifest með nafni, litum og teiknuðum táknum úr innsiglinu fylgir godord.app, og Smiðjan skrifar eitt fyrir hvert verkefni. Enginn service worker: hann er verkefnisins sjálfs, ekki kerfisins.

Sama Lögberg, sex goðorð, tveir fletir. Aðeins data-godord og data-flotur breytast.

--gd-litur #2E8B9A
--gd-fyrirsogn syning
--gd-breidd 125
--gd-thyngd 800

--gd-litur #5E8C3A
--gd-fyrirsogn syning
--gd-breidd 100
--gd-thyngd 900

--gd-litur #8A7F6E
--gd-fyrirsogn vel
--gd-breidd 100
--gd-thyngd 500

--gd-litur #C98A2E
--gd-fyrirsogn syning
--gd-breidd 62
--gd-thyngd 900

--gd-litur #9C6A2F
--gd-fyrirsogn syning
--gd-breidd 125
--gd-thyngd 800

--gd-litur #4C6C9C
--gd-fyrirsogn texti
--gd-breidd 100
--gd-thyngd 900

Nýtt verkefni á Grágás í fjórum skrefum, eða í Smiðjunni.

1. Afritaðu möppuna gragas/ inn í verkefnið: css/, einingar/, hegdun/.
2. Afritaðu godord/_nytt.css sem godord/<nafn>.css og fylltu í átta eiginleikana.
3. Settu data-godord="<nafn>" og data-flotur="basalt|bokfell" á <html>,
   flyttu inn css/kjarni, rammi, skra, reitir, skreyting, lok og godord/<nafn>.css.
4. Byggðu síðuna úr Haus, Logberg, Skra, Varda og hinum einingunum,
   og settu <Hegdun/> einu sinni í layout: hún kallar setja() eftir hverja siglingu.

Án React: public/gragas/gragas.css og gragas.js eru sami kjarni og sama hegðun, tilbúin fyrir kyrrstæða síðu.